Yasal Metinler

KVKK'da Aydınlatma mı Açık Rıza mı?

KVKK kapsamında aydınlatma metni ile açık rıza arasındaki farkı ve hangi durumda hangisinin gerektiğini açıklayan bilgilendirici karşılaştırma.

Güncelleme: 27 Haziran 2026

Kısa cevap

Aydınlatma metni, kişisel veriyi işlerken kişiye "neyi, neden, nasıl" işlediğinizi bildirme yükümlülüğüdür ve veri işlemenin çoğu durumunda yapılır. Açık rıza ise belirli bir işleme için kişinin özgür, bilgilendirilmiş ve net onayını almaktır; her zaman değil, yalnızca başka bir hukuki dayanak yoksa gerekir. Yani aydınlatma bir bilgilendirme görevi, açık rıza ise belirli hallerde alınan bir onaydır. İkisi farklı şeylerdir ve sık karıştırılır; doğru kurguyu süreç bazında belirlemek gerekir.

Aydınlatma Metni kimler için?

Kişisel veri işleyen hemen her işletme
Müşteri/ziyaretçi verisi toplayan siteler
Şeffaf bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirenler
Veri işleme süreçlerini netleştirmek isteyenler

Açık Rıza kimler için?

Başka hukuki dayanağı olmayan işlemeler yapanlar
Pazarlama/iletişim için ek onay gerekenler
Hassas veri gibi özel kategorilerde işlem yapanlar
Rızaya dayalı belirli işlemler kurgulayanlar

Karar tablosu

Kriter	Aydınlatma Metni	Açık Rıza
Niteliği	Bilgilendirme yükümlülüğü	Onay alma (belirli hallerde)
Ne zaman gerekir	Veri işlemenin çoğunda	Yalnızca başka dayanak yoksa
İçerik	Amaç, kapsam, haklar bilgilendirmesi	Belirli işleme için net onay
Geri alınabilirlik	Bilgilendirme; geri alma kavramı farklı	Rıza her an geri alınabilir
Karıştırılma riski	Açık rıza yerine kullanılamaz	Aydınlatma yerine geçmez
Kurguya etkisi	Süreç şeffaflığını sağlar	Belirli işlemi mümkün kılar

Kurumsal Kimlik Ofisi yaklaşımı

Bu konuda yönlendirmemiz bilgilendirme amaçlıdır; doğru kurgu süreçlere göre değişir. Veri işleme akışını birlikte gözden geçirip nerede aydınlatmanın yeterli, nerede ayrıca açık rıza gerektiğini netleştiririz. Kritik veya hassas durumlarda nihai onay için hukuki görüş almanı öneririz.

Kontrol Listesini Incele

Sık sorulan sorular

Her veri işlemede açık rıza almam gerekir mi?

Hayır. Açık rıza yalnızca işlemeyi haklı kılacak başka bir hukuki dayanak olmadığında gerekir. Birçok durumda aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmek esastır; gereksiz rıza istemek hatalı bir kurgu olabilir.

Aydınlatma metni ile açık rıza aynı şey mi?

Değildir. Aydınlatma, kişiyi veri işleme hakkında bilgilendirmektir; açık rıza ise belirli bir işlem için onay almaktır. İkisini birbirinin yerine kullanmak yaygın bir hatadır.

Açık rıza sonradan geri alınabilir mi?

Evet, kişi verdiği açık rızayı dilediği zaman geri alabilir. Bu nedenle süreçlerin, rıza geri alındığında ne olacağını da kapsayacak şekilde tasarlanması önemlidir.

Bir sonraki adımın

Bu içerikten devam et: ihtiyacını çıkar, görünürlüğünü ölç ya da hazır paketleri incele.

Tüm karşılaştırmalar